AVG-proof samenwerken in het onderwijs

AVG-proof samenwerken in het onderwijs betekent weten welke tools welke gegevens verwerken, afspraken met leveranciers vastleggen en bewust omgaan met AI. Scholen en opleidingen verwerken gegevens van leerlingen, vaak minderjarigen, en gebruiken veel online tools. Een Europees samenwerkingsplatform kan de keten korter maken.
Het speelveld
Onderwijsorganisaties gebruiken chat, documenten, video en steeds vaker AI. Vaak komt dat uit een handvol Amerikaanse platforms. Dat roept vragen op over doorgifte, zie Schrems II, en over wat er met gegevens van minderjarigen gebeurt.

Wat je regelt
- Inventaris: welke tools gebruiken docenten en teams, en welke gegevens komen erin?
- Verwerkersovereenkomsten met alle leveranciers, inclusief onderaannemers (AVG artikel 28).
- Toegang per klas, team of project: alleen wie erbij hoort ziet het. In CoVince regel je dat per organisatie en journey.
- AI-afspraken: welk model, voor welke taken, en wat docenten niet invoeren (zoals herleidbare leerlinggegevens).
- Transparantie: leg uit aan leerlingen en ouders waar AI wordt gebruikt, zie AI-verordening artikel 50.
Wat CoVince biedt
- Een journey per team, vak of project, met chat, documenten, slides en een bord.
- Eigen editors voor documenten, spreadsheets en presentaties, dus geen extern Office-pakket in de keten.
- Een CrewMate waarvan een beheerder het model kiest, ook een Europees model van Mistral AI of Scaleway, of een lokaal model.
Op de pagina over Obeya in het onderwijs staat hoe scholen het bord voor teamwerk gebruiken. Kijk ook naar het alternatief voor Google Workspace.
Waar CoVince draait
CoVince draait in Europa, bij een Europese cloudaanbieder en geen Amerikaanse hyperscaler. CoVince is ISO 27001-gecertificeerd. Dat vervangt je eigen beoordeling niet: een school blijft zelf verantwoordelijk voor welke gegevens ze verwerkt en waarom. Het maakt je beoordeling wel overzichtelijker, omdat de keten korter is en je minder afzonderlijke leveranciers hoeft te toetsen.
Een voorbeeld: een mbo-opleiding Zorg en Welzijn
Stel, een fictieve mbo-opleiding met twaalf docenten en 400 studenten gebruikt nu losse tools voor chat, documenten en projectplanning, voor een deel van een Amerikaanse leverancier. Het team besluit niet alles tegelijk te verhuizen. Eerst gaat het docententeam in een journey werken: lesplanning, afspraken over toetsing en een bord met verbeteracties. Daar komen geen studentgegevens in. Na een semester kijkt het team wat goed ging, en pas daarna volgt een pilot met één studentenproject, met een korte uitleg aan de studenten en hun ouders (bij minderjarigen) over wat er wordt gebruikt en waarom. Voor AI geldt één regel, die op papier staat en in de teamvergadering is besproken: geen herleidbare studentgegevens in een prompt. De beheerder kiest voor de CrewMate een Europees model voor teamtaken.
Hoe je klein begint
Begin met een team van docenten of een onderwijsontwikkelproject, zonder leerlinggegevens. Evalueer na een periode en bepaal of leerlingprojecten volgen.
Checklist voor je school of opleiding
- Is er een actuele lijst van tools, met welke gegevens erin zitten?
- Heeft elke leverancier een verwerkersovereenkomst?
- Is de toegang per klas, team of project ingesteld, ook voor tijdelijke gasten?
- Zijn er schoolbrede afspraken over AI voor docenten en leerlingen?
- Zijn leerlingen en ouders geïnformeerd?
- Weet je wie bij een datalek wat doet?
Veelgemaakte fouten
De eerste fout is dat docenten elk hun eigen tool kiezen, zodat niemand het overzicht heeft. De tweede is leerlinggegevens in een gratis tool zetten omdat het "maar even" is. De derde is geen afspraak over AI: een docent die een leerlingverslag in een chatbot plakt, deelt gegevens van een minderjarige met een aanbieder. Een platform maakt je niet vanzelf compliant; de afspraken en de zorgvuldigheid blijven van de school. Zie ook de inkoopchecklist voor vragen aan leveranciers, en de hoofdpagina voor wat CoVince biedt. Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies.
Rollen en rechten
Een school kent docenten, teams, een directie en soms externe partners. Bepaal per rol wat ze mogen zien en aanpassen, en controleer dat een paar keer per jaar. Een tijdelijke gast, zoals een stagiair of een extern adviseur, krijgt alleen toegang tot de journey waar hij voor komt.
Als leerlingen meedoen
- Beperk de gegevens tot wat nodig is voor de opdracht.
- Informeer leerlingen en ouders waar en waarom een tool wordt gebruikt.
- Kies de minst ingrijpende instelling bij minderjarigen en leg uit welke AI-hulp wel of niet wordt gebruikt.
Wat je maandag doet
- Vraag elk team welke tools ze gebruiken en zet ze in één lijst.
- Kies één docententeam als eerste pilot, zonder leerlinggegevens.
- Schrijf één pagina met AI-regels voor docenten en bespreek die in het team.
- Plan na het semester een evaluatie en neem een besluit over leerlingprojecten.
AI voor docenten: wat wel kan
Veel AI-hulp raakt geen leerlinggegevens: een lesopzet laten voorstellen, een tekst op niveau laten herschrijven, een rubric concept laten maken of een opdracht in eenvoudiger taal zetten. Dat zijn goede startpunten. Spreek af dat een docent altijd zelf nakijkt wat het model schrijft, en dat resultaten over leerlingen niet door AI worden beoordeeld zonder menselijke controle.
Veelgestelde vragen
Mag een school Amerikaanse tools gebruiken?
Dat kan, met een beoordeling van doorgifte en een verwerkersovereenkomst. Het blijft een afweging per tool en per soort gegevens.
Wat zet een docent niet in AI?
Herleidbare leerlinggegevens. Maak daarover schoolbrede afspraken.
Wat biedt CoVince voor onderwijsteams?
Journeys met chat, documenten, slides, borden en een AI-CrewMate waarvan een beheerder het model kiest, ook een Europees of lokaal model.
Waar draait CoVince?
In Europa, bij een Europese cloudaanbieder en geen Amerikaanse hyperscaler. CoVince is ISO 27001-gecertificeerd.
Moeten ouders worden geïnformeerd?
Bij minderjarigen is het verstandig en vaak nodig om leerlingen en ouders uit te leggen welke tools en AI worden gebruikt en waarom. Stem de vorm af met je functionaris gegevensbescherming.
Maakt ISO 27001 mij AVG-proof?
Nee. Het toont aan dat de leverancier zijn informatiebeveiliging beheert. Wat je als school verwerkt en hoe je dat regelt, blijft jouw verantwoordelijkheid.
