Naar de inhoud
CoVince logoCoVinceEuropees alternatief Terug naar het Europese alternatief
AI

AI-verordening, artikel 50: transparantie

CoVince11 november 20264 minuten lezen

Een manager leest bij het raam een rapport op een tablet. Stroom: AI maakt, Markering, Transparant.

Artikel 50 van de Europese AI-verordening (verordening 2024/1689) legt transparantieverplichtingen op bij AI-systemen die met mensen communiceren en bij AI-gegenereerde of bewerkte content. Mensen moeten weten dat ze met AI praten, en gegenereerde content moet machineleesbaar herkenbaar zijn.

Wat artikel 50 vraagt

  • Interactie: wie een AI-systeem aanbiedt dat met mensen communiceert, moet zorgen dat zij weten dat ze met AI te maken hebben, tenzij dat uit de context duidelijk is.
  • Gegenereerde content: aanbieders van systemen die synthetische audio, beeld, video of tekst genereren, moeten de uitvoer in een machineleesbaar formaat markeren als kunstmatig gegenereerd of bewerkt.
  • Deepfakes: wie ze gebruikt, moet vermelden dat de content kunstmatig is gegenereerd of gemanipuleerd.

De verordening is in augustus 2024 in werking getreden en wordt gefaseerd van toepassing. De exacte ingangsdata en eventuele overgangstermijnen worden in Europa nog bijgesteld. Volg daarom de actuele tekst en de richtsnoeren van de Europese Commissie.

CrewMate maakt een plan om een pilot live te krijgen, met namen en datums
Echt CoVince-scherm met demodata (Meridiaan B.V.).

Aanbieder en gebruiker

De verplichtingen verschillen per rol. Een aanbieder van een AI-systeem moet de markering technisch mogelijk maken. Een organisatie die zulke content publiceert (de gebruiksverantwoordelijke), moet in bepaalde gevallen zelf melden dat iets door AI is gemaakt. Zorg dus dat je weet welke tools in je organisatie content genereren.

Wat je nu kunt regelen

  1. Inventariseer welke tools AI-content genereren (video, audio, beeld, tekst).
  2. Vraag aan je leveranciers hoe zij gegenereerde content markeren.
  3. Kies bewust welk AI-model waarvoor wordt gebruikt en leg dat vast.
  4. Spreek intern af hoe je AI-gebruik zichtbaar maakt voor ontvangers.

In CoVince krijgt door AI gegenereerde audio en video een machineleesbare markering in de bestandsmetadata. Een zichtbaar label in beeld voegen we niet automatisch toe; hoe je dat naar ontvangers toe vormgeeft, bepaal je zelf. Lees meer in AI-gegenereerde content markeren.

Voorbeelden uit het werk

  • Een chatbot op je website die vragen beantwoordt: bezoekers moeten weten dat ze met AI praten.
  • Een trainingsvideo met een door AI gegenereerde stem: de audio moet machineleesbaar gemarkeerd zijn.
  • Een door AI gemaakte afbeelding die een echte gebeurtenis lijkt weer te geven: dat verdient extra zorg.

Zet het in je beleid

Beschrijf in een korte AI-richtlijn welke tools mogen genereren, wie goedkeurt, hoe je ontvangers informeert en waar je de herkomst van een bestand terugvindt. Wie vooraf weet welk model waarvoor draait, kan sneller antwoorden als een klant of toezichthouder erom vraagt. Zie ook Europese AI-modellen.

Een voorbeeld: de communicatieafdeling van een zorginstelling

De communicatieafdeling van een regionale zorginstelling maakt een voorlichtingsvideo voor patiënten. Een door AI gegenereerde stem leest de tekst voor en een AI-tool maakt de achtergrondbeelden. Voor publicatie loopt de afdeling vier vragen langs: welke delen zijn door AI gemaakt, is de uitvoer machineleesbaar gemarkeerd, moeten kijkers het weten (en zo ja, hoe zeggen we het zonder de video te verstoren) en wie heeft het goedgekeurd? Het antwoord wordt in één regel in het projectdossier vastgelegd. Dat kost vijf minuten en voorkomt een lastig gesprek achteraf.

Welk model, en waarom dat ertoe doet

Transparantie gaat niet alleen over de uitvoer, maar ook over de keten erachter: welk model heeft de tekst of het beeld gemaakt, en waar draait het? In CoVince kan een organisatie kiezen voor Europese modellen, zoals Mistral AI (via het EU-eindpunt) en Scaleway (Europa), en voor lokale modellen, in de modelkiezer. Dat betekent niet dat alle AI in de EU draait: het is een keuze die je als organisatie maakt en vastlegt.

Checklist voor je AI-richtlijn

  • Welke AI-tools zijn toegestaan, en voor welke taken?
  • Wie keurt AI-gegenereerde content goed voor publicatie?
  • Hoe en wanneer informeer je ontvangers dat iets door AI is gemaakt?
  • Waar staat de herkomst van een bestand terug te vinden?
  • Wie beantwoordt vragen van klanten of toezichthouders hierover?

Wat artikel 50 niet is

Artikel 50 gaat over transparantie, niet over de vraag of een AI-toepassing is toegestaan. Die vraag volgt uit de risicoklassen van de verordening, waarin sommige toepassingen verboden zijn en andere als hoog risico extra eisen krijgen. Een chatbot die klanten helpt kan dus onder artikel 50 vallen en daarnaast onder andere regels, afhankelijk van wat hij doet. Bekijk daarom per toepassing zowel de transparantieplicht als de risicoklasse, en leg beide vast. Zo voorkom je dat een correct gemarkeerde video toch een toepassing blijkt die meer vraagt.

Veelgemaakte fouten

  • Denken dat artikel 50 alleen voor aanbieders van AI geldt en niet voor organisaties die publiceren.
  • Een zichtbaar label als vervanging van de machineleesbare markering zien, of andersom.
  • Geen overzicht hebben van welke afdeling welke AI-tool gebruikt.

Wat je maandag kunt doen

Vraag elke afdeling welke AI-tools zij gebruiken om iets te maken dat naar buiten gaat. Zet de antwoorden in één lijst en bespreek met je jurist welke gevallen onder artikel 50 vallen. Een organisatie die dit overzicht heeft, kan snel reageren als de ingangsdata of richtsnoeren veranderen. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies, en een platform maakt je niet vanzelf compliant.

Veelgestelde vragen

Wat is de AI-verordening?

Verordening (EU) 2024/1689, de Europese wet die AI-systemen reguleert op basis van risico, met transparantieregels in artikel 50.

Moet AI-content zichtbaar gelabeld worden?

Artikel 50 vraagt om een machineleesbare markering door de aanbieder, en in bepaalde gevallen een melding door wie de content publiceert. Beoordeel je situatie met je jurist.

Wanneer gelden de regels?

De ingangsdata en overgangstermijnen worden bijgesteld. Raadpleeg de actuele tekst van de Europese Commissie.

Doet CoVince hier iets aan?

Ja, AI-gegenereerde audio en video krijgt een machineleesbare markering in de metadata. Dat is een basis, geen garantie dat jouw organisatie compliant is.

Kan ik in CoVince een Europees AI-model kiezen?

Ja. In de modelkiezer kun je kiezen voor Europese modellen (Mistral AI via het EU-eindpunt, Scaleway) en voor lokale modellen. Dat is een keuze, niet automatisch alle AI.

Wie is verantwoordelijk als een medewerker AI-content publiceert?

De organisatie die publiceert. Leg daarom in een AI-richtlijn vast wie goedkeurt en hoe je ontvangers informeert.